Yatağa Bağımlı Hastada Hemşirelik Bakımı

36
Yatağa Bağımlı Hastada Hemşirelik Bakımı
Yatağa Bağımlı Hastada Hemşirelik Bakımı

Palyatif Bakım Kapsamında Yatağa Bağımlı Hastada Hemşirelik Bakımı 

Hemşireler olarak yatağa bağımlı hastanın ihtiyaçlarını belirlemeliyiz ve bu doğrultuda bir hemşirelik bakımı yaparak bireyin yaşam kalitesini yükseltebilir ve olası komplikasyonları minimum düzeye indirebiliriz.

Yatağa bağımlı hastayı, bilinç durumu açık ve bilinç durumu kapalı hasta olarak değerlendirebiliriz. Hastanın tam uyanık ve uyaranlara karşı tepki göstermesi bilinç durumunun açık olduğunun göstergesidir.

Bilinci açık olan hastalarda, yapılacak olan bakımla normal yaşam aktivitelerinin sürdürülmesi desteklenecek ve yardımcı olunacaktır. Bilinci kapalı hastalarda ise, olanaklı ise sağlığına kavuştuğunda yaşamını kısıtlayacak komplikasyonlara karşı alınacak önlemlerdir. Yani hastayı rehabilitasyon sürecine hazırlamak diyebiliriz.

Bakım sürecinde dikkate alınması gereken bir takım günlük yaşam aktiviteleri bulunmaktadır:

Çevre güvenliği, solunum, dolaşım, beslenme, boşaltım, uyku, fiziksel aktivite, iletişim, bireysel hijyen, cinsellik, vücut ısısının sürdürülmesi ve ölüm.

Yapılacak olan işlemler Günlük ve Haftalık olarak planlanmalıdır. Günlük yapılacak olan bakımlar: göz bakımı, ağız-kulak-burun temizliği, perine bakımı, kısmi vücut temizliği, pozisyon değişikliği ve pasif egzersiz, atel ve bandaj, masaj, postural drenaj, yatak çarşaflarının değişimi, beslenme ve aspirasyon, trakeostomi bakımıdır.

Haftalık olarak yapılması gereken işlemler ise şu şekildedir:

  1. Saç Banyosu
  2. Vücut Banyosu

Hijyen uygulamaları esnasında dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunmaktadır. Bireyin mahremiyeti, bireyin kendine has tepkileri, hasta ile beraber planlama yapma, işlemlerin amaçlarını açıklama vb. maddelerdir.

Not: Mutlaka ve mutlaka bakım öncesi hastanın bilinci açık ise işlem hakkında bilgilendirme yapılmalı ve mahremiyeti ihlal edilmemelidir.

Hemşirelik Bakım Aşamaları ve Bakım Türleri

Banyo: Hastanın hijyenini ve rahatını sağlamak, vücutta oluşan kokuları önlemek ve gidermek, hastanın gevşemesini sağlamak, dolaşımı hızlandırmak gibi amaçlarla haftada bir defa tam banyo yaptırılmalıdır.

Sabah Tuvaleti: Hastanın temizliğini ve güvenliğini sağlamak, rahat bir gün geçirmesine yardımcı olmak, temizlik alışkanlığını kaybettirmemek için ve hastayı rahatlatmak amaçlı yaptırılır. Öğlenden sonra ve akşam yatmadan önce de yaptırmak ve teşvik etmek gerekir.

Ağız Bakımı: Hastanın bilinci açıksa kendisi dişlerini fırçalamalıdır çünkü en iyi bakım bu şekilde sağlanır. Eğer bilinci kapalı ise belirli aralıklarla ağız içi sekresyonları çekilir ve ağız içi bakım çubukları ve sodyum bikarbonat ile temizlenir. Ağız içinde aft ve yara yönünden değerlendirme ve kontrol yapılır. Mantar gibi bir durumla karşılaşılırsa antifungal süspansiyon kullanılabilir. Dudaklara çatlak oluşmaması için nemlendirici dudak kremleri sürülebilir.

Perine Bakımı: Her gün yapılması gerekir ve mesane kateteri olan hastanın bakımları 8 saatte bir yapılmalıdır. Vajinal akıntı vb. durumlarda daha sık bakım yapılabilir.

Ayak Banyosu ve Bakımı: Ayakları temizlemek ve yumuşatmak ayrıca oluşan nasırları tedavi maksatlı yaptırılır. Ayaktaki ter kokuları giderilir ve periferal dolaşım hızlanır.

Saç Hijyeni ve Banyosu Nasıl Yapılır?

Yatağa Bağımlı Hastalarda Saç Banyosu Nasıl Yapılır?

Göz Bakımı: Her iki göz serum fizyolojik dökülen bir gazlı bezle silinir ve çevresi temizlenir. Gözler içten dışa doğru (burundan şakak yönüne) silinmelidir. Silme sırasında gözlere basınç uygulanmamalıdır. Bilinci kapalı hastalarda, gözlerin 4 saatte bir SF veya yapay gözyaşı ile nemlendirilmelidir.

Kulak Temizliği: Banyo sırasında kulak kepçeleri silinerek temizlenir. Bunun dışında bir bakıma ihtiyaç yoktur. Kulak içine pamuk vs. ittirilmemelidir.

Burun Temizliği: Burun içindeki fazla salgılar ve pislikler serum fizyolojik ya da su ile ıslatılan bir bezle bir çubuk yardımı ile alınır. Hastanın nazogastrik sondası mevcutsa çevresi basınç yönünden değerlendirilir ve flasteri ıslanmışsa değiştirilir çünkü ıslanın flaster o bölgede deriyi yumuşatarak hasarlara neden olabiliyor.

Hastaya Pozisyon Verilirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

  • Hastanın kolunun vücudunun altında kalmamasına dikkat edilmelidir.
  • Hastanın altında EKG kablosu, serum seti, enjektör iğnesi kabı vb. malzemelerin kalmamasına dikkat edilmelidir.
  • Baş ve boyun hiperekstansiyonda olmamalı, yüz gövde ile aynı doğrultuda olmalıdır.
  • Hasta hangi pozisyonda yatarsa yatsın, baş yatay düzleme göre 30-40 derece kadar yüksekte olmalıdır.

Atel Uygulamaları: Ayak düşmelerini ve diz fleksiyon kontraktürlerini engellemek için hastaya uygun ateller takılmalıdır.

Postural Drenaj: Yatağa bağımlı hastalarda, yerçekimi etkisiyle ve öksürerek yeterince sekresyon çıkaramama sonucunda akciğerin alt loblarında salgı birikir.

Bu sekresyonun enfeksiyonlara yol açmaması ve hastanın oksijen alımını azaltmaması için çıkartılması gerekir. Tapotman tekniği ile bu salgılar hareketlendirilir ve çıkmasına destek olunur.

Uyarı : Postüral drenaj yöntemi kafa içi basıncı artmış ve kardiyak problemi olan hastalarda uygulanmaz.

ASPİRASYON İŞLEMİ

Trakeostomi: Hava girişini sağlamak için, 2. ve 3. trakeal halkalar arasına geçici bir süre ile açılan deliğe denir.

Trakeostomi Bakımı: Uygun sondayla yapılan aspirasyonun ardından, tek kullanımlık trakeostomi kanülü ve stoma çevresi, SF ile temizlenir ve kurulanır.

Yatak Çarşaflarının Değişimi: Yatağa bağımlı hastalarda, yatak çarşaflarının kırışıksız, temiz ve kuru olması bası yaralarının önlenmesi veya enfeksiyonun engellenmesi için çok önemlidir.

CEVAP VER

Lütfen yorum ekleyiniz!
Lütfen bu alana isminizi giriniz.