Hemşirelikte Sağlık Bakım Hizmeti Tipleri Nelerdir ?

Primer Koruma: 

Amaç: Hastalık ya da işlev bozukluğuna yol açabilecek riskleri azaltmak (bireysel yada toplumsal düzeyde)

-Genel sağlığı geliştirme

-Belli hastalıklara karşı koruma

Örnekler: 

-Öğretim

-Sağlıklı yaşam biçimi değişiklikleri (sigara bırakma, beslenme danışmanlığı vb.)

-Sevk

-Bağışıklama

-Güvenli çevre sağlama (hijyen, toksik ajanlardan koruma vb)

Sekonder Koruma:

Amaç: Hastalığı yatıştırmak ve daha fazla yetersizlik gelişmesini önlemek için erken tanı ve girişim

-Erken tanı ve girişim

Örnekler:

-Taramalar/Erken tanı (hipertansiyon taraması, Serviks kanseri belirlemek için pap smear, romatizmal ateşten korunmak için streptekokal faranjitin antibiyotik tedavisi)

-Akut bakım

-Cerrahi

Tersiyer Koruma:

Amaç: Kronik yada geriye dönüşümsüz durumların etkilerini ve kalıcı yetersizlikleri azaltmak

-Optimal işlev düzeyi kazandırmak için düzeltici ve rehabilitatif aktivitiler

Örnekler:

-Eğitim ve yeniden eğitim

-Doğrudan bakım sağlama

-Çevre düzenlemeleri (inme geçirmiş bir hastanın tekerlekli sandalye gerekliliğini önerme gibi)

-Amfizemli kişilere yönelik sigara bırakma programları, Spinal kord yaralanması sonrası rehabilitasyon

Farklı Bakım Sağlık Düzeylerine Geçişi Gösteren Vaka Çalışması

Bakım düzeylerinin örneklendirilmesi için Fatma Hanımı düşünelim

Primer Bakım Aşaması

Kendi evinde yaşamakta olan Fatma Hanım yaşadığı bölgede yapılan kan basıncı taraması sırasındaki kontrollerde kan basıncının yüksek olduğunu öğrendi. Fatma Hanım, birinci basamak hizmetlerdeki Aile hekimine başvurdu ve durumunu açıkladı. Aile hekimi Fatma Hanıma aralıklı olarak kan basıncını kontrol edeceğini ve izleyeceğini belirtti. İzlemler sırasında hipertansiyon tanısı konuldu ve ilaç tedavisine başlandı.

Sekonder Bakım Aşaması

Yaklaşık 5 ay sonra Fatma Hanımda üst solunum yolu enfeksiyonu ile başlayan ağır bir bronşit gelişti ve oturduğu bölgedeki devlet hastanesinde yapılan muayenesinde yatarak tedavi olması gerektiği söylendi ve hastaneye yatışı yapıldı. Doktoru göğüs hastalıkları uzmanı idi. Aynı zamanda kullandığı hipertansiyon ilaçlarında doz ayarlaması yapıldı. Fatma Hanımın durumu stabil olduktan sonra evde yapması gerekenler hakkında eğitim ve danışmanlık yapılarak hastaneden taburcu edildi.

Tersiyer Bakım Aşaması

Fatma Hanım eşini ani gelişen bir kalp krizi sonucunda kaybetti. Eşini kaybetmenin hüznü ile beraber hipertansiyon ilaçlarını almayı ihmal etti. Bir gün annesini ziyaret eden kızı, Fatma Hanımı yerde düşmüş olarak buldu. Acil olarak hastaneye kaldırılan Fatma Hanımın hipertansiyona bağlı olarak inme geçirdiği ve yoğun bakım ünitesi olan Üniversite hastanesine nakledileceği, tedavinin orada sürdürüleceği bildirildi.